چهارشنبه ۱ آذر ۹۶

  • تاریخ: ۱۶/۰۸/۱۳۹۶
  • شناسه خبر: 21839
  • زمان:۰۸:۰۳

شرایط و جایگاه امروزی استان اردبیل

13960815001894_Test_PhotoH

وعده بازسازی جاده خلخال- پونل ۶۰ ساله و وعده‌های زنگ‌زده روی ریل قطار اردبیل سیزده‌ساله شده و از پروژه راه اصلی خلخال به فیروزآباد به طول ۳۲ کیلومتر و ۸۵۵ متر، پس از گذشت ۵۰ سال فقط ۱۱ کیلومتر آماده بهره‌برداری است.

  استان اردبیل از حیث زیرساخت‌های آزادراهی در بین ۳۱ استان کشور، دارای رتبه بیست و نهم است و عجبا که یک میکرومتر آزادراه نیز در این خطه وجود ندارد. ۴۷ درصد متوفیان استان در مسیر محل حادثه تا بیمارستان جان خود را از دست می دهند.

سرانه زمین‌های قابل کشت استان حدود ۲/۵ برابر سرانه اراضی زراعی کشور است، ولی سهم تولید ناخالص داخلی استان از گردایش و جمیع تولید ناخالص داخلی کشور در خوش‌بینانه‌ترین حالت ممکن ۰/۹ درصد و درآمد سرانه آن کم‌تر از نصف متوسط درآمد سرانه کشور است.

گذرگاه‌های اردبیل مملو و آکنده از چاله چوله، و سرعت‌گیر روی جاده آسفالته است. این روزها به هر راه فراخ و گشاده، و کوی و محله و کوچه‌ای که می‌روی، آسفالت‌های ناهمسان و ناهمگون، و چاله چوله‌های جزیل و بی‌شمار تماشاگه و دیدگان هر پی سپار و گذرگر و رهنوردی را رنجه و آزار می‌دهد.
روستاهای بخش مرکزی گرمی مغان مشکل آب سالم دارند. وضعیت آب اردبیل متلاطم و بحرانی است؛ رودخانه آغلاغان دومین رودخانه دایمی نیر، به عنوان یکی از سردخانه‌های اصلی بالیقلو چای در تأمین آب سد یامچی -که آب شرب اردبیل را تأمین می کند- این دم به محل تخلیه و تهی‌سازی آلاینده‌های گونه‌گون تبدیل شده است و از این روی، پساب حوضچه‌های پرورش ماهی و فاضلاب شهری نیر، کیفیت و سلامت آب اردبیل را تهدید می‌کند.

در هیچ‌کدام از ۱۰ شهرستان تابعه استان اردبیل، شبکه و تصفیه‌خانه فاضلاب به طریق مستوفا راه‌اندازی نشده است و در فزون‌تر شهرهای استان، مسیل‌های ناحیه شهری و مسکونی هماره کانون تخلیه گنداب راهه و پساب‌ها، زباله‌ها، و زوائد و ‌نخاله‌های ساختمانی‌اند و در حواشی شهرها و مناطق دارای کمترین سطح رفاه و توسعه این رویداد از قوت و حدت افزون‌تری برخوردار و متمتع است.

ردجویی و ردگیری تحرکات جمعیتی در استان اردبیل بر مبنا و محور روندهای مهاجرتی نشانگر عدم‌ تعادل در جابجایی جمعیت در استان و با سایر نقاط کشور است. در آخرین مقطع سرشماری عمومی نفوس و مسکن، تعداد مهاجران خارج شده از استان معادل ۱۳۴۸۰۵ نفر بوده که بر این اساس، اردبیل جزو نخستین استان‌های مهاجر فرست کشور به شمار می‌رود. در همین رابطه گفته می‌شود استان اردبیل فقط با رشد ۳۳/. درصد، مینیمم رشد جمعیت و کمترین مقدار توسعه اقتصادی را در بین استان‌های کشور داشته و این در صورتی است که اردبیل در عصر ساسانی کرسی‌نشین آذربایجان، در دوره تشکیل امارت‌های نیمه‌مستقل، مرکز آذربایجان، همچنین تختگاه سلسله ساجیان، پایتخت سلسله کنگریان دیلمی‌تبار، نخستین خاستگاه تشیع در ایران، زادنگاه بابک خرمدین و شاه اسماعیل یکم مؤسس سلسله صفوی، از جمله مناطق بااهمیت جهان و دیاری مشحون و سرریز از نعمت‌های خدادادی و مواهب سرشار طبیعی و همچون نگینی زمردین در انگشتر کشور باستانی ایران بوده است.
بررسی ویژگی‌های اقتصادی استان اردبیل نیز نشان می‌دهد، شتاب افزایش تولید ناخالص داخلی، و بهره‌وری نیروی کار استان کمتر از متوسط شتاب متناظر آن در کل کشور بوده و با این که استان اردبیل به عنوان مرکز شمال‌غرب در مهارت‌های فنی شناخته می‌شود، اما اشتغال در استان اردبیل نه تنها جهشی نداشته، بلکه نرخ بی‌کاری در این استان از میانگین کشوری نیز بالاتر است.
نتایج نرخ بی‌کاری استان‌ها در سال ۱۳۹۵ حاکی از آن است که استان کرمانشاه با نرخ بی‌کاری ۲۲ درصدی بیشترین تعداد بی‌کاران در بین استان‌های کشور را به خود اختصاص داده و پس از آن، استان چهارمحال و بختیاری با ۲۰/۲ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته است. بر مبنای این آمار، استان اردبیل نیز با ۱۵/۳ درصد بی‌کاری، سومین استان از میان ۳۱ استان کشور است که بیشترین نرخ بی‌کاری را به خود اختصاص داده است.
در ده سال گذشته، شغل از دست رفته در شرکت کشت و صنعت و دامپروری مغان بیش از ۳۰ هزار نفر بوده و در این مدت ماشین‌آلات این کارخانه به غایت کهنه و از هم‌ریخته و پایمال شده و این شرکت از بابت نبود افزایش راندمان و عدم کارآمدی مجتمع دامپروری و تولید محصولات لبنی، از محل تولید شیر و گوشت بیش از ۳۰۰۰ میلیارد تومان دستخوش زیانمندی و اضرار شده و به علت تغذیه نادرست و تحصیل و تدارک خوراک علوفه‌ای و کنستانتره به سیاق سقیم و نادرست، سالانه به طور نسبی ۱۹۰۰ دام در شرکت مذکور تباه و نفله شده است.
با تعطیلی کارخانه چرم مغان، ۱۵۰ کارگر این کارخانه کار خود را از دست داده‌اند؛ کارخانه سیمان اردبیل به دستاویز راکد ماندن سرمایه و عدم وجود نقدینگی و تأمین منابع مالی، هزینه بالای تعمیرات و نگهداری خط تولید و مسائلی از این قبیل، به ناچار در تاریخ ۱۳۹۵/۱۰/۱۵ خط تولید خود را متوقف کرد و کارخانه روغن‌نباتی اردبیل به دلیل عدم همکاری بانک‌های عامل در ارائه تسهیلات پنج ماهی می‌شود که تعطیل است. کارخانه ذوب‌آهن اردبیل که گنجانه تولید ۸۵۰ هزار تن محصول را دارد، به سبب نبود نقدینگی و بدهی به سیستم بانکی، با ظرفیت کمتر از ۳۰ درصد در کنش‌وری و اکتیوایی است و همین دم قابلیت تولید افزون ‌ر از ۱۰۰ هزار تن را ندارد.

کارخانه نئوپان خلخال به عنوان بزرگ‌ترین و تنها واحد صنعتی بزرگ جنوب استان -که برای تولید ورق ملامینه نیز طلایه‌دار و پیشاهنگ شده بود- این روزها حال و‌ روز خوشی ندارد. آغازین کارخانه داروهای گیاهی استان اردبیل در یک قدمی ورشکستگی و تعطیلی است و سیلوهای فلزی کارخانه تولید خوراک دام و طیور آذر کولش خلخال به ضایعات فروخته شده و کارخانه‌های پنبه پاک‌کنی مغان به سیلو و دپوی خوارک ستور تبدیل شده است.

کارخانه کارتن‌سازی بهرام خلخال همچنان تعطیل است؛ کارخانه کیان بهساز با پیشینه یک قرن تولید در آستانه تعطیلی است و کارخانه پتروشیمی اردبیل، که قرار بود محصولات آن مصرف منبسطی در داخله و غربت داشته و موجب اشتغال، و جلوه و جلا و نضج و نمود و ابوتاب اقتصادی خطه محبوبمان شود، فقط پاژنام و برنام و نام کارخانه را یدک می‌کشد و دبر و فرج و ساختمان مسقف فلزی آن به ترسانه و مستودع و انبار سیب‌زمینی‌های روی دست برزیگران مانده و کاشانه منتجع و آمال و آرزوها دگرش و تبدیل شده است.
۱۲۶ واحد تولیدی در شهرک‌های صنعتی استان اردبیل تعطیل است و به سلامتی همه خوبان، که سخت مشغول شطرنج زندگی‌اند، کهن دیار تاریخی با طعم عشق و دوستی‌مان رتبه نخست کشوری را در دو سرطان مری و معده از آن خود کرده است…

 منبع؛فارس

********************************
یادداشت از: حبیب شهبازی شیران
عضو هیأت علمی دانشگاه محقق اردبیلی
********************************


نام:

ایمیل:

نظر:

لطفا توجه داشته باشید: نظر شما پس از تایید توسط مدیر سایت نمایش داده خواهد شد و نیازی به ارسال مجدد نظر شما نیست